Notice: Function _load_textdomain_just_in_time was called incorrectly. Translation loading for the health-check domain was triggered too early. This is usually an indicator for some code in the plugin or theme running too early. Translations should be loaded at the init action or later. Please see Debugging in WordPress for more information. (This message was added in version 6.7.0.) in /home/unitedrukum/gyaanghar.com/wp-includes/functions.php on line 6170

Notice: Function _load_textdomain_just_in_time was called incorrectly. Translation loading for the viral-mag domain was triggered too early. This is usually an indicator for some code in the plugin or theme running too early. Translations should be loaded at the init action or later. Please see Debugging in WordPress for more information. (This message was added in version 6.7.0.) in /home/unitedrukum/gyaanghar.com/wp-includes/functions.php on line 6170
साहित्य Archives - Page 5 of 12 - Gyaan Ghar

Gyaan Ghar

Advertisement

साहित्य

मोदनाथ मरहट्ठाको कविता ‘नयाँ घामको खोजी’  को समीक्षात्मक विश्लेषण

मोदनाथ मरहट्ठाको कविता ‘नयाँ घामको खोजी’  को समीक्षात्मक विश्लेषण

                                      -डा चूडाप्रसाद ढकाल शनिवार, १२ जेठ २०८१ को “मूलबाटो” मा प्रकाशित मोदनाथ मरहट्ठाको कविता 'नयाँ घामको खोजी' नेपाली साहित्यमा एक महत्त्वपूर्ण सृजना हो जसले सङ्घर्ष, साहस र नयाँ बिहानको आशा व्यक्त गर्दछ। मरहट्ठाको यस कविताले हाम्रो सामूहिक यात्राको सङ्कल्पलाई प्रस्तुत गर्दछ, जसले इतिहासको अँध्यारोबाट उज्यालोको खोजी गर्छ। कविताको संरचना र भाषा कविताको संरचना सरल र स्पष्ट छ। भाषा प्रवाहशील र सहज छ, जसले पाठकलाई कविता सँगै यात्रा गर्न सजिलो बनाउँछ। 'इतिहासले ओढेको निस्पट्ट अँध्यारो मेट्न' जस्ता पङ्क्तिहरूले गहिरो सांस्कृतिक र ऐतिहासिक सन्देश बोकेको देखिन्छ। कविले प्राकृतिक तत्त्वहरूको प्रयोग गरेर हाम्रो जीवनको कठिनाइहरूलाई चित्रण गरेका छन्, जसले कवितालाई वास्तविक र सम्बन्धित…
Read More
आमा

आमा

रबी पौडेल धर्तीको न्यानो कपासचन्द्रमाको जस्तो मुहारसूर्यको जस्तो किरणबयान गरेर साध्य छैननाम हो ,धर्तीकी रानी आमा ! भोक ,निद्रा र थकान नभनीसधैँ अर्कैको लागिदुख ख कष्ट र वेदनाका पोकामनको एउटा कुनामा राख्नेनाम हो ,स्नेहकी रानी आमा ! लोरी सुनाउँदै नयनमा नयन जुराउँदैपिँडीमा कोर्को हल्लाउँदैसुमधुर कोइलीको स्वरमाभोक प्यास मेटाउँदैसन्तोष छर्नेनाम हो ,मुटुको धड्कन आमा ! तसलामा भात सकिँदा पनिकराइमा तरकारी रित्तिँदा पनिखान्छस् बाबु !खान्छ्यौ छोरी !खानुहुन्छ हजुर !भनेर थपिदिने ममताकी खानिकोनाम हो ,दयाकी खानि आमा ! पसिनाले चोली भिजे झैँआँसुले छाती भिज्दा पनिसहन सक्नेनाम हो ,वीर नारी आमा ! झुक्दै नझुक्ने,हार्दै नहार्नेहारेर पनि जित्नेसंसार देखाउनेसंसार चिनाउनेसंसार थाम्नेर,संसार बदल्ने तागत  दिनेनाम हो…
Read More
लघुकथा : नाता !

लघुकथा : नाता !

* सुरेशकुमार " होइन घनश्याम भाइ यसरी घरीघरी किन फोन गरेको ? म खाली बसेको छु र?"- मखमलीले कुरै नसुनी दुई वटा प्रश्न तेर्सायो।" फोन त गर्नै पर्‍यो नि दाइ मैले हजुरले नगरेपछि।थाहा छ हजुर काममा हुनुहुन्छ। हामीलाई पनि त फोन गर्ने रहर होइन नि।"- घनश्यामले भन्यो।" ठिकै छ अहिले म बिजी छु । एक छिन पछि म आफै फोन गर्छु।"- मखमलीले फोन काट्यो।" घनश्याम सारा दिन उसको फोनको बाटो कुरेर बस्यो तर फोन आएन।केही दिन पहिले खाँदा पनि हेलो ,सुत्दा पनि हेलो दिनमा तीन चार पल्ट फोनमा गफ गर्ने मानिस आज न फोन गर्छ नत सुन्छ।कतिपय अवस्थामा त ब्ल्याक लिस्टमा…
Read More
यात्रा !

यात्रा !

रबी पौडेल ,पाण्डेचरि अप्ठ्यारा छन् बाटाहरूकमजोर छन् खुट्टाहरूगन्तव्य छ अदृश्यतर यात्रा जारी छ ।। दुस्मन छन् अाफ्नैहरुखुट्टा तान्ने नजिकै छन्आशा दीप बलेको छगन्तव्य खोज्न चलेको छ।। प्रगति भए डाह गर्दछन्आफ्नै दुनो र पकेट भर्दछन्परिवर्तन देखे खासखुस गर्दछन्उन्नति देखे जलेर मर्दछन्।। डाँडा माथि घाम झल्किएमिठा सपना टर्लक्क टल्किएआसाको दीप बलिरह्योपैदल यात्रा चली नै रह्यो ।। मिति :२३/११/ २०२३
Read More
कथाकार ‘जिज्ञासु’को कचहरी कथासङ्ग्रहको विमर्श कार्यक्रम सम्पन्न 

कथाकार ‘जिज्ञासु’को कचहरी कथासङ्ग्रहको विमर्श कार्यक्रम सम्पन्न 

  लमही वैशाख २२ । कथाकार कल्पना पौडेल 'जिज्ञासु'ज्युको 'कचहरी' कथासङ्ग्रह विमर्श कार्यक्रम देउखुरी गजल अभियानको आयोजनामा लमहीमा सम्पन्न भयो । वैशाख २२ का दिन  अभियानका अध्यक्ष गुरुप्रसाद कुमाल 'बुलबुल'को अध्यक्षता कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियो ।  कार्यक्रममा बोल्दै लुम्बिनी वाङ्मय प्रतिष्ठान, दाङका अध्यक्ष नीमबहादुर थापाले कल्पना पौडेल 'जिज्ञासु' कचहरी कथासङ्ग्रह मार्फत सशक्त नारीवादी हस्ताक्षरका रूपमा उदाएको बताउनु भयो । कथा सङ्ग्रहमा नारी पात्रलाई एकदमै शक्तिशाली पात्रका रूपमा चित्रण गरिएको अर्का वक्ता राधा गौतमले बताउनुभयो । अहिले नेपालमा भाषा, संस्कृतिलाई खतम पार्ने काम भइरहेकोले साहित्यकारहरूले देश र समाजको हितलाई छलफल तथा लेखनको विषय बनाउनुपर्ने संविधानसभा सदस्य रश्मिराज नेपाली बताउनुभयो । साहित्यकारहरू यम…
Read More
प्रलेस परिसंवादमा डा.रिजालले भने–औद्योगिक क्रान्तिले बेरोजगार संस्कृति बढ्यो 

प्रलेस परिसंवादमा डा.रिजालले भने–औद्योगिक क्रान्तिले बेरोजगार संस्कृति बढ्यो 

वैशाख १४, काठमाडौँ । ‘उत्पादनको क्रममा नै दर्शनको निर्माण तथा विकास हुँदै जान्छ । त्यही अवधिमा संस्कृतिको निर्माण हुन्छ ।’ – दर्शनशास्त्री डा.निमानन्द रिजालले बताए । प्रगतिशील लेखक सङ्घको ७१औँ परिसंवाद कार्यक्रमको अवसरमा उनले सो धारणा राखेका हुन् ।  वैशाख १४ गते बागबजारस्थित प्रलेस कार्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा डा.रिजालले भने, ‘समाज विकास र दर्शनबाट मानिसको जीवन निर्धारित हुन्छ ।’ उनले अगाडि भने, ‘उत्पादनकै कारण नयाँ नयाँ संस्कृतिमा मानव समाज जोडिँदै गइरहेको हुन्छ ।’  संस्कृतिको जन्म उत्पादनसँग गाँसिएको हुन्छ भन्दै डा.रिजालले भने, ‘उत्पादनको भौतिक जगत्सँग अन्योन्याश्रित सम्बन्धमा हुन्छ  र चेतना पनि भौतिक जगत्सँगको सम्बन्धको उपज हो ।’  ‘मानवको उत्पत्तिदेखि आजसम्म आइपुग्दा भौतिक…
Read More
गजल

गजल

राम गैरे पाल्पाली हेर महत्त्वपूर्ण लाग्छ, यो देशको पानी मलाई  लाग्छ मोहक प्राकृतिक,  श्रोतको कहानी मलाई   संसार कै सुन्दर ,फूलबारी मेरो देश नेपाल   आनन्द छ हिमालयको, काखमा सिरानी मलाई   यही देशको नागरीक, रहने रहर हो मेरो    उदाउँदो युवाको अनमोल छ जवानी मलाई   श्रमिकको श्रम देशको उन्नति मेरो अभियान    यहाँ हुँदैन सम्झौता गर बरु चलानी मलाई
Read More
सपना

सपना

रवि पौडेल ,दक्षिण भारत पाण्डेचरि महलहरूको बिचमाझुपडी थियो मेरोरङ्गिनरअग्ला अग्ला घरहरूलेमन लाेभ्याउँथ्याेएक दिन मनमनै सोचेँम पनि यस्तै एउटामहल बनाउँछु  शिक्षितहरूको बिचमाम अनपढ थिएँआमा र बाबासधैँ भन्नुहुन्थ्योछोरा तँ राम्ररी पढ् !र ठुलो मानिस बन्तर ,आमा र बाबा सँगपढाउन सक्ने क्षमता थिएनमुस्किलले साक्षरता प्राप्त गरेँबाख्रा चराउँदै थिएँमनमा एउटा साेँच आयोम पनि शिक्षित भएरटिचर बन्ने छु । सँगै राजनीति गरेका साथीहरूकमरेड भएकमरेड मात्रै होइनसांसद र मन्त्री भएटन्न पैसा कमाएचिल्ला कार किनेपैसा कसरी कमाए !यो देखेरमलाई पनिकमरेड बन्न मन लाग्योसांसद र मन्त्री बन्न मन लाग्योएक दिनअागनकाे छेउमाघाम ताप्दे थिए ंसाेंचेम पनिकमरेड बन्छुसांसद र मन्त्री बन्छु । म एक दिनमानव सेवा आश्रम गएको थिएँएक जना…
Read More
साहित्यकार तथा गीतकार प्रकट पङ्गेनीको निधन

साहित्यकार तथा गीतकार प्रकट पङ्गेनीको निधन

पोखरा । साहित्यकार तथा गीतकार प्रकट पङ्गेनीको निधन भएको छ । पङ्गेनीको मणिपाल शिक्षण अस्पतालमा उपचारको क्रममा मङ्गलवार निधन भएको हो । निमोनियाका कारण स्वास्थ्यमा गम्भीर समस्या देखिएपछि उनलाई अस्पताल भर्ना गरिएको थियो । प्रकटका कविता, गजलका किताब प्रकाशित छन् भने ‘तगारो छेउ आएर पनि आँगनी टेकिनौ’ जस्ता गीत चर्चित छन् ।  उनको बुधवार मध्यान्ह दाहसंस्कार गर्ने परिवार निकटले बताएका छन् ।
Read More
बालेनको व्यङ्ग्य- अरूलाई के भनम, म आफै खराब छु !

बालेनको व्यङ्ग्य- अरूलाई के भनम, म आफै खराब छु !

काठमाडौँ ।  काठमाडौँ महानगरका मेयर बालेन शाहले सामाजिक सञ्जालमा एक कवितात्मक व्यङ्ग्य लेखेका छन् ।  उनले लेखेको कविताले अहिले व्यवस्था विरोधी आन्दोलन गरिरहेको राप्रपादेखि सत्तामा रहेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीसमेतलाई व्यङ्ग्य गरेको बुझ्न सकिन्छ ।  उनले लेखेका छन्-  म राजा हुँदा , लोकतन्त्र चाहियो भन्छु ,राजा खराब भो ,म गणतन्त्र आउँदा राजा चाहियो भन्छु ,जनतन्त्र हराम भो ,म जनता हुँदा नेता बन्न खोज्छु ,नेता बन्दा जनता लडाउँछु ,कमजोर हुँदा बलियो लाई रोज्छु ,बलियो हुँदा आफै हराउँछु !म अरूलाई के भनम ,म आफै खराब छु !!
Read More