Breaking news 3

   [अर्थतन्त्र, सामाजिक रूपान्तरण, र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध]                                                                  -डा. चूडाप्रसाद ढकाल drchudadhakal@gmail.com १.समाजवाद पूर्वको चरण पुँजीवाद को केन्द्रीय विशेषता के हो? पुँजीवादको मुख्य विशेषता व्यक्तिगत स्वतन्त्रता र बजार आधारित अर्थव्यवस्था हो। यसमा सम्पत्तिको निजी स्वामित्व, उद्यमशीलता, व्यापारिक प्रतिस्पर्धा, र बजारका माध्यमबाट मूल्य निर्धारण गर्ने प्रक्रिया समावेश हुन्छ। पुँजीवादमा सरकारी हस्तक्षेप कम हुन्छ र अर्थव्यवस्था बजारका बलहरू द्वारा निर्देशित हुन्छ, जसमा उत्पादन, वितरण र मूल्य निर्धारणका कार्यहरू समावेश हुन्छन्। २.पुँजीवादले समाजवादको लागि बस्तुगत आधार तयार गर्दछ। यसको सरल व्याख्या कस्तो हुन्छ? पुँजीवादले समाजवादको लागि बस्तुगत आधार तयार गर्ने प्रक्रिया मार्क्सवादी सिद्धान्तमा आधारित छ। यस दृष्टिकोण अनुसार, पुँजीवाद एक आर्थिक र सामाजिक प्रणाली…

काठमाडौँ । फ्रान्सको संसदीय चुनावमा अति दक्षिणपन्थी पार्टी नेसनल र्‍याली सत्तामा आउन सकेन । पहिलो चरणमा नेशनल र्‍याली अगाडी भएको थियो । तर दोस्रो चरणको मतदानको कुरा आउँदा जनताको दृष्टिकोण फरक थियो । राष्ट्रपति चुनावमा पनि यस्तै भएको थियो । नेशनल र्‍यालीको नेतृत्वमा रहेको गठबन्धन तेस्रो स्थानमा छ र एक साताअघि ३ सय सिट आउने अनुमान गरिएको थियोमा १४३ सिट मात्र जितेको छ । तर, दलका रूपमा ‘राष्ट्रिय र्‍याली’ चुनावमा पहिलो नम्बरमा छ । यो दुई कारणले भयो । पहिलो- ठुलो सङ्ख्यामा मतदान गर्ने मतदाता, दोस्रो- राष्ट्रिय र्‍यालीलाई रोक्न अन्य दलहरूको गठबन्धन । यी चुनावी नतिजाहरूले फ्रान्समा के परिवर्तन हुनेछ र…

समालोचना प्रा.डा. कपिल लामिछाने मन्त्री र मास्क (२०८०) डा. पुष्करराज भट्ट (२०३२ असार ४) को एक विषयक लघुकथा सङ्ग्रह हो । यसअघि उनका कर्मयोद्धा (२०५९), मुक्तिदूत (२०६२) र एक थोपा सागरको (२०६४) जस्ता एकल लघुकथा सङ्ग्रह प्रकाशित भइसकेका छन् । यस बिचमा उनले लघुकथामा दर्शनाचार्य र विद्यावारिधि गरे, अनेक लघुकथा कृतिको सम्पादन र अनुवाद गरे । लघुकथा पुरस्कारको स्थापना पनि गरे । लघुकथाको उन्नतिका लागि २०७४ सालदेखि आधुनिक नेपाली लघुकथा नामक सामाजिक सञ्जाल तथा २०८० बाट विश्व नेपाली लघुकथा नामक ब्लगको परिचालन गरे । उनको पहिलो प्रकाशित लघुकथा ‘कमैया मुक्ति’ (२०५७, सुरभि, अङ्क ६) हो । २०५७ देखि औपचारिक रूपमा…

काठमाडौँ । बेलायतमा ऋषि सुनकको नेतृत्वमा रहेको कन्जरभेटिभ पार्टीले लज्जास्पद हार बेहोरेको छ । लेबर पार्टीले ऐतिहासिक जित हासिल गर्दै १४ बर्स पछि सत्तामा फर्किएको छ । लेबर पार्टीले ४१२ सिट जितेको छ भने कन्जरभेटिभले १२१ सिट मात्र जितेको छ । २०१९ को निर्वाचनमा भन्दा यस पटक कन्जरभेटिभले २४८ सिट गुमाएको छ । चुनावको नतिजा आएसँगै ऋषि सुनकले प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिएका छन् भने लेबर पार्टीका नेता कियर स्टारमर प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भएका छन् । कन्जरभेटिभको यो हारपछि अब हारका कारण बारे विश्लेषण हुन थालेको छ । कन्जरभेटिभ पार्टीको प्रमुख कारण पार्टीभित्रको कलह नै रहेको बताइएको छ । चुनावअघि नै सरकारमा राजीनामाको लहर…

काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले तत्काल राजीनामा नदिने सङ्केत गरेका छन् । बिहीबार बिहान राजीनामा दिन बालुवाटार पुगेका रास्वपाका मन्त्रीहरूलाई प्रधानमन्त्री प्रचण्डले आफूले संसद् फेस गर्ने भएकाले अहिले राजीनामा नदिन आग्रह गरेका थिए । राजीनामा दिन बालुवाटार पुगेका रास्वपाका मन्त्रीहरू प्रधानमन्त्रीको सो आग्रह पछि राजीनामा नदिएर फर्किएका छन् । संविधान अनुसार सरकारमा सहभागी दलले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएको ३० दिन भित्र प्रधानमन्त्रीले संसद्मा विश्वासको मत लिनु पर्ने प्रावधान रहेको छ । सरसर्ती हेर्दा प्रधानमन्त्रीले आफ्नो अधिकार प्रयोग गरेको देखिन्छ । तर यसको अन्तर्य भने अर्कै छ । एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई प्रधानमन्त्री हुनबाट रोक्न प्रचण्डले विश्वासको मत…

काठमाडौँ । संसद्को सबैभन्दा ठुलो दल नेपाली काँग्रेस र दोस्रो ठुलो दल नेकपा एमालेबिच नयाँ गठबन्धन बनाउन सात बुँदे सहमति भएको छ । सो सहमतिमा गए राती काँग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा र एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीबिच हस्ताक्षर भएको हो । सहमतिमा एमाले अध्यक्ष ओलीले सुरुको दुई वर्ष सरकारको नेतृत्व गर्ने र त्यसपछि काँग्रेसले सरकारको नेतृत्व गर्ने उल्लेख छ । त्यस्तै देउवा र ओलीले राष्ट्रिय सहमतिको सरकार बनाउन संयुक्त रूपमा आह्वान गर्ने सहमति भएको छ भने निर्वाचन प्रणाली परिवर्तनसहित संविधान संशोधन र नागरिकका निराशा चिर्ने गरी काम गर्न काँग्रेस र एमालेले सहमति गरेका छन् । १. ओली दुई वर्ष प्रधानमन्त्री,…

भक्तपुर । सधैँ कक्षाकोठामा देखिने भक्तपुरको एउटा स्कुलका विद्यार्थी आइतबार फरक भूमिकामा देखिए । भक्तपुर नगरपालिका वडा नं २ मिवाछें व्यासीस्थित एभरेस्ट इंगलिश स्कुलका विद्यार्थी नियमितको पढाई छाडेर  रोपाइँमा व्यस्त भएका हुन् ।स्कुलको कक्षा कक्षा ४ का एक सय ९ जना छात्रछात्रा धान रोपाइँमा सहभागी भएका हुन् । उनीहरूले स्कुल नजिकैको स्कुलकै ४ आनाको क्षेत्रफलमा फैलिएको खेतमा रोपाई गरेका हुन् । ट्याङ्करबाट ल्याइएको पानीबाट उनीहरूले शिक्षक शिक्षिका तथा अन्य कामदारहरूको सहयोगमा धान रोपेका थिए । रोपाइँमा सहभागी विद्यार्थीहरूले सधैँ कक्षाकोठामा मात्रै बसेर पढ्दै  आएकोमा आइतबार अलि फरक रूपमा धान रोप्न पाएकोमा खुसी साटे । कक्षाकोठामा मात्रै बसेर होइन कि फिल्डमा पनि…

काठमाडौँ । युक्रेनले हालै रुसी कैदबाट आफ्ना १० जनालाई फिर्ता ल्याउन सफल भएको छ । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले शुक्रवार कैदीहरूलाई रिहा गर्ने बारे जानकारी दिए । यसैबिच उनले रुससँगको युद्ध अन्त्यका लागि ठुलो योजना तयार गरिरहेको बताए । उनको यो योजनालाई विश्वका अधिकांश देशले सहयोग गर्ने विश्वास छ । युक्रेनी राष्ट्रपतिले शुक्रवार स्लोभेनियाली राष्ट्रपति नताशा पिर्क मुसेरसँग मिलेर किभमा भएको पत्रकार सम्मेलनमा भने, 'विश्वका अधिकांश देशहरूले समर्थन गर्ने युद्ध अन्त्य गर्ने योजना प्रस्तुत गर्नु हाम्रो लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छ । उनले थप भने, ‘यो कूटनीतिक बाटो हो जसमा हामीले काम गरिरहेका छौं ।' उनले युक्रेन र रुसबिच हाल कुनै…

काठमाडौँ । दक्षिण कोरियाको एक कारखानामा धेरै लिथियम ब्याट्री विस्फोट हुँदा आगलागी भएको छ । यस घटनामा १६ जनाको मृत्यु भएको छ । दक्षिण कोरियाको राजधानी सियोलबाट ४५ किलोमिटर टाढा रहेको ह्वासेङ सहरको एउटा कारखानामा सोमबार बिहान आगलागी भएको हो । स्थानीय टेलिभिजन फुटेजले आगो निभाउने प्रयास गर्दा पनि कारखानामा सानो विस्फोट भएको देखाइएको छ । सो क्रममा कारखानाको छानाको एक भाग भत्किएको थियो । दक्षिण कोरिया लिथियम ब्याट्रीको ठुलो आपूर्तिकर्ता हो र यहाँ बनाइएका ब्याट्रीहरू विद्युतीय सवारी साधन र ल्यापटपमा प्रयोग गरिन्छ । ह्वासेङको मेडिकल अथोरिटीका एक अधिकारीले यस दुर्घटनामा हालसम्म १६ जनाको मृत्यु भएको र सात जना घाइते…

काठमाडौँ, असार ९ । विचार र सिर्जनाको संयोजन गर्दै कविताहरूमा अझ निखारता ल्याउने उद्देश्यका साथ अखिल नेपाल प्रगतिशील लेखक सङ्घ(अन्पा)ले रचना वाचन तथा समीक्षा कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । असार ८ गतेका दिन भर्चुअल माध्यमबाट सो कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो ।  अन्पाका अध्यक्ष समीर सिंहको अध्यक्षता, उपाध्यक्ष रामदेव पाण्डेको स्वागत मन्तव्यका साथ अगाडि  बढेको कार्यक्रमको सञ्चालन महासचिव भीष्म जोशीले गरेका थिए ।  कार्यक्रमको मुख्य समीक्षक प्रगतिशील लेखक तथा उपप्राध्यापक डा.हरिप्रसाद सिलवाल थिए भने सृष्टाहरुमा मीन राना, गुरुप्रसाद कुमाल बुलबुल, रामप्रसाद गैरे पाल्पाली, समष्टि बुढा, खगेन्द्रा विष्ट र सुभाष जि.सी थिए ।  प्रस्तुत रचनामाथि समीक्षा गर्दै डा.सिलवालले, ‘कविता आफैमा सिर्जना भएको…