विज्ञान प्रविधि

20 Aug

अन्तरिक्ष यात्री सुनिता र बुच कहिले फर्किन्छन् ?

ज्ञान घर0 CommentsBreaking News 1, विज्ञान प्रविधि

काठमाडौँ । अन्तरिक्ष यात्री सुनिता विलियम्स आफ्ना सहयात्री बुच विल्मोरसँग अन्तरिक्षमा फसेकी छिन् । उनी ५ जुनमा बोइङ स्टारलाइनर अन्तरिक्ष यानमा सवार अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेसन (आईएसएस) गएकी थिइन् । उनको मिसन १० दिनका लागि मात्र थियो तर स्टारलाइनरमा खराबीका कारण उनको फिर्ता रोकिएको छ र उनको आइएसएसमा बसाई अझै ६ महिनासम्म लम्बिने बताइएको छ । सुनिता र बुच अन्तरिक्षमा फसेको बारेमा विश्वभर चर्चा भइरहेको छ तर अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले दुवै सुरक्षित रहेको र आईएसएसको अनुसन्धान र मर्मत सम्भारमा सहयोग गरिरहेको बताएको छ । वरदा स्पेस इंडस्ट्रीजका संस्थापक र अध्यक्ष डेलियन एस्पारोहोभले सोचेभन्दा सात महिना लामो अन्तरिक्षमा रहेमा यसलाई आफूले…

Read More

16 Jul

के पृथ्वीको भित्री भाग विपरीत दिशामा घुम्न थालेको छ ?

ज्ञान घर0 CommentsBreaking news 3, विज्ञान प्रविधि

काठमाडौँ । पछिल्ला केही वर्षहरूमा पृथ्वीको सतह र अन्तरिक्षका बारेमा धेरै अनुसन्धानहरू भएका छन् । प्रविधिको यो आधुनिक युगमा चन्द्रमा र मङ्गल ग्रहमा मानिस बस्ने कुरा त भइरहन्छ तर पृथ्वीको मूल (भित्री भाग) बारे धेरै कुराहरू विज्ञानको नसुल्झिएको रहस्य नै रहेको छ । यो किनभने पृथ्वीको केन्द्र बिन्दु लगभग ५ हजार किमी छ । यो गहिरो छ र आजसम्म मात्र १२ किमीको बारे जानकारी उपलब्ध छ । यस अवस्थामा, क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय र चाइनिज एकेडेमी अफ साइन्सेसका वैज्ञानिकहरूको टोलीले पृथ्वीको सतह भन्दा विपरीत दिशामा धेरै बिस्तारै घुम्ने पत्ता लगाए । वैज्ञानिकहरूको टोलीले अध्ययनको नतिजा अनुसार सन् २०१० यता विगत १४ वर्षमा पृथ्वीको…

Read More

10 Jul

कञ्चनपुरको दोधारामा अहिलेसम्मकै सर्वाधिक वर्षा, के भन्छ मौसम विभाग ?

ज्ञान घर0 CommentsBreaking News 2, विज्ञान प्रविधि

काठमाडौँ । कञ्चनपुर जिल्लाको दोधारामा ६२४.० मिली मिटर वर्षा भएको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले सोमबार बिहान ८: ४५ बजे गरिएको मापन अनुसार कञ्चनपुरको दोधारामा ६२४ मिली मिटर वर्षा भएको हो । विभागका अनुसार विस २००३ देखि यता नेपालमा भएको यो अहिलेसम्मकै सर्वाधिक वर्षा हो । विभागले जारी गरेको विज्ञप्ति:  यस वर्ष जेठ २८ (जुन १०) देखि पूर्वी नेपालबाट सुरु भएको मनसुन मिति २०८१/०३/१४ गते देखि २०८१/०३/२४ सम्म सक्रिय भएको थियो। यसै क्रममा सुदूरपश्चिम प्रदेशका दक्षिण-पश्चिमी भू-भागमा मिति २०८१/०३/२३ र २४ गते अति भारी वर्षा भएको थियो। मिति २०८१/०३/२४ गते बिहान ०८:४५ बजे मापन गरिएको प्रारम्भिक तथ्याङ्क अनुसार २४…

Read More

17 Jun

बङ्गलादेशमा अनौठो घटना- एउटै आइएमइआइ नम्बरका डेढ लाख भन्दा बढी फोन प्रयोगमा !

ज्ञान घर0 Commentsविज्ञान प्रविधि

काठमाडौँ । मोबाइल टेक्नोलोजीको आधारभूत ज्ञान भएका सबैलाई थाहा छ कि प्रत्येक मोबाइल फोनको एक युनिक नम्बर हुन्छ जसलाई आइएमइआइ (IMEI) नम्बर भनिन्छ । फोन हराए वा चोरी भएमा यो नम्बर खोजिन्छ । त्यसैको सहयोगले कैयौँ पटक प्रहरीले चोरलाई पनि समात्छ । यद्यपि प्रत्येक मोबाइल फोनको आइएमइआई नम्बर फरक हुन्छ, तर हामी प्राय: यो विशेष नम्बर क्लोन वा परिवर्तन भएको बारे सुन्छौ । बङ्गलादेशको मोबाइल फोन अपरेटर रोबीका प्रमुख कर्पोरेट तथा नियामक अधिकारी शाहिद आलमको बयानले सबैलाई चकित बनाएको छ । गत बिहीबार राजधानी ढाकास्थित दूरसञ्चार निर्देशनालयमा आयोजित एक सेमिनारमा उनले बङ्गलादेशमा एउटै आइएमइआइ नम्बरका डेढ लाख भन्दा बढी फोन…

Read More

02 May

काठमाडौँ आज पनि विश्वकै प्रदूषित सहर

ज्ञान घर0 CommentsBreaking news 3, विज्ञान प्रविधि

काठमाडौँ । काठमाडौँ उपत्यकाको वायु प्रदूषण अहिले पनि अस्वस्थ रहेको छ । मुलुकको विभिन्न स्थानमा लागिरहेको डढेलो र धुलोका कारण वायु अस्वस्थ बनेको छ । एयर क्वालिटी इन्डेक्सका अनुसार आज पनि काठमाडौँ उपत्यकाको वायु प्रदूषण तह बढेर विश्वमै सबैभन्दा बढी रहेको छ । बिहीबार १७८ एक्यूआइसहित काठमाडौँ शीर्ष स्थानमा रहेको छ । यो स्वास्थ्यको हिसाबले अस्वस्थ मानिन्छ ।  त्यस्तै दोस्रो स्थानमा पाकिस्तानको लाहोर सहर रहेको छ । लाहोर १७० एक्यूआईसहित दोस्रो स्थानमा छ ।  प्रदूषण मापनमा शून्यदेखि  ५० सम्मको एक्युआइलाई राम्रो मानिन्छ भने ५१ देखि १०० सम्मको एक्युआइलाई सतर्क रहनुपर्ने रूपमा लिइन्छ । १०१ देखि १५० सम्मलाई हुनुलाई श्वासप्रश्वास र…

Read More

27 Apr

समुन्द्रमा बिछाइएको फाइबर अप्टिक फाइबरमा समस्या, स्लो हुन सक्छ इन्टरनेट !

ज्ञान घर0 CommentsBreaking News 2, विज्ञान प्रविधि

काठमाडौँ । धेरै पटक हामी इन्टरनेट ढिलो भएको पाउँछौँ । इन्टरनेट सुस्त हुनुमा धेरै कारणहरू छन् । कहिले लोकल टावरका कारण कनेक्टिभिटी नहुँदा त कहिले फोन वा लोकल केबलमा गडबडीका कारण ढिलो इन्टरनेटको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ । पछिल्ला केही दिनदेखि धेरैले इन्टरनेट ढिलो भएको गुनासो गरिरहेका छन् र यो समस्या भविष्यमा पनि रहिरहने सम्भावना छ । समुन्द्र मुनि बिछ्याइएको फाइबर अप्टिकल केबलमा अवोर्ध भएको समाचार आएको छ । समुन्द्र मुनि धेरै ठाउँमा फाइबर अप्टिकल केबल बिग्रिएकाले नेपालसहित भारत, पाकिस्तान, सिङ्गापुर लगायत एसियाका धेरै देशहरूमा सुस्त इन्टरनेटको समस्या हुन सक्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । युरोपेली देशहरू पनि यसबाट प्रभावित हुन सक्छन्…

Read More

18 Apr

फेला पर्‍यो अर्को विशाल ब्ल्याक होल, ‘सिल्पिङ ब्ल्याक हाेल’ कस्तो छ त ? 

ज्ञान घर0 Commentsविज्ञान प्रविधि

न्युयोर्क, ६ वैशाख । खगोलविद्हरूले पृथ्वीबाट २ हजार प्रकाश वर्षभन्दा कम दूरीमा एउटा विशाल ‘सुतिरहेको विशाल ब्ल्याक होल’ पत्ता लगाएका छन् । खगोलविद्हरूले अन्तरिक्षमा असामान्य तर हल्का डगमगाएको पत्ता लगाए पछि आकाश गङ्गा ग्यालेक्सीमा सबैभन्दा ठुलो ज्ञात तारकीय ब्ल्याक होल भेट्टाएका हुन । ‘जिएआइए बिएच ३ नामक  ‘स्लीपिङ जायन्ट’ हाम्रो सूर्यको भन्दा लगभग ३३ गुणा बढी द्रव्यमान छ र यो अक्विला तारा मण्डलमा १,९२६ प्रकाश वर्ष टाढा अवस्थित छ, जसले यसलाई पृथ्वीको दोस्रो सबैभन्दा नजिकको ब्ल्याक होलको रूपमा लिन सकिन्छ,’ वैज्ञानिकहरूले भनेका छन् । सबैभन्दा नजिकको ब्ल्याक होल जिएआइए बिएच ३ हो, जुन लगभग १५०० प्रकाश वर्ष टाढा अवस्थित छ…

Read More

04 Apr

पृथ्वीको सतहभन्दा ७०० किलोमिटर तल भेटियो सबैभन्दा ठुलो महासागर

ज्ञान घर0 CommentsBreaking News 2, विज्ञान प्रविधि

काठमाडौँ । पृथ्वीको सतह भन्दा ७०० किलोमिटर तल सबैभन्दा ठुलो महासागर अवस्थित रहेको वैज्ञानिकहरूले पत्ता लगाएका छन् । अमेरिकाको इलिनोइस राज्यका अनुसन्धानकर्ताहरूले यो पत्ता लगाएका हुन् । यसमा सबै महासागरको कुल पानीको तुलनामा तीन गुणा बढी पानी रहेको उनीहरूले बताएका छन् । पृथ्वीमा पानी कहाँबाट आयो भनेर खोजी गर्दा वैज्ञानिकहरूले यस महासागरको बारेमा पत्ता लगाएको रिपोर्टमा बताइएको छ । यो महासागर पृथ्वीको सतह मुनि निलो चट्टानमा लुकेको छ । खोज टोलीका वैज्ञानिक स्टिभ ज्याकबसनले चट्टान स्पन्ज जस्तै छ जसले पानीलाई अवशोषित गरिरहने बताए । २ हजार सिस्मोमिटरबाट ५ सय भूकम्पको अध्ययन गरी यो महासागर पत्ता लागेको हो । जब पृथ्वी…

Read More

31 Mar

जनावरले होइन, बरु मान्छेले जनावरलाई दुई गुना बढी भाइरस सार्छन् : अध्ययन

ज्ञान घर0 CommentsBreaking News 1, विज्ञान प्रविधि

काठमाडौँ, १७ चैत । मानिसमा धेरै घातक र घातक रोगहरू पशुबाट आएको भनिन्छ।  भाइरस जनावरबाट मानिसमा सर्छ भनिँदै आएको छ। उदाहरणका लागि एड्सका लागि जिम्मेवार भाइरस चिम्पान्जीबाट मानिसमा आएको हो। त्यस्तै, कोभिड–१९ को महामारी चमेरोबाट मानिसमा सरेको भनिएको छ । तर यो सिक्काको एउटा पाटो मात्र हो । मानिस यस मामिलामा जनावरभन्दा धेरै अगाडि रहेका छन् । एउटा नयाँ अध्ययनले जनावरमा भाइरस फैलाउनमा मानिस दोब्बर अगाडि रहेको देखाएको छ । अन्वेषकहरूले सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध भाइरल जिनोमको अनुक्रम विश्लेषण गरे र पत्ता यो लगाए कि मानिसहरूले जनावरहरूमा भाइरस सार्न सक्छन्, त्यो पनि सङ्ख्याको दोब्बर हुने गरी अर्थात् जनावरबाट मानिसमा सर्ने भाइरसको सङ्ख्या…

Read More

31 Mar

साउदी अरबको मस्जिदमा रोबर्टले पढाउने थाल्यो ११ भाषामा इस्लामको ज्ञान

ज्ञान घर0 CommentsBreaking News 2, विज्ञान प्रविधि

रियाद, १८ चैत । साउदी अरबको एक चर्चित मस्जिदमा अब रोबर्टले जानकारी दिने कार्य सुरु गरेको छ ।  आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) प्रयोग भएको रोवर्ट  साउदी अरेबियाको ग्रान्ड मस्जिदमा प्रयोग भइरहेको हो । यस मस्जिदका धेरै ठाउँमा रोबोट जडान गरिएको छ, जसले रमजान महिनामा मस्जिदमा आउने भक्तजनको अनुभवमा सुधार गरिरहेको छ ।  रोबोटमा ठुलो स्क्रिन टच एलसिडी जडान गरिएको छ, जसमार्फत ११ भाषामा आधुनिक इस्लामका बारेमा जानकारी दिइने गरिएको छ । यसमार्फत सम्पूर्ण मस्जिदलाई एकै साथ कुनै पनि जानकारी दिन सकिन्छ। गल्फ न्युजका अनुसार यी रोबोटको माध्यमबाट मस्जिद पुग्ने व्यक्तिले इस्लामसँग सम्बन्धित कुनै पनि प्रश्न सोध्न सक्छन्। यस मेसिन मार्फत धर्मगुरुहरूलाई…

Read More