Gyaan Ghar

Home

Advertisement

विज्ञान प्रविधि

फेला पर्‍यो अर्को विशाल ब्ल्याक होल, ‘सिल्पिङ ब्ल्याक हाेल’ कस्तो छ त ? 

फेला पर्‍यो अर्को विशाल ब्ल्याक होल, ‘सिल्पिङ ब्ल्याक हाेल’ कस्तो छ त ? 

न्युयोर्क, ६ वैशाख । खगोलविद्हरूले पृथ्वीबाट २ हजार प्रकाश वर्षभन्दा कम दूरीमा एउटा विशाल ‘सुतिरहेको विशाल ब्ल्याक होल’ पत्ता लगाएका छन् । खगोलविद्हरूले अन्तरिक्षमा असामान्य तर हल्का डगमगाएको पत्ता लगाए पछि आकाश गङ्गा ग्यालेक्सीमा सबैभन्दा ठुलो ज्ञात तारकीय ब्ल्याक होल भेट्टाएका हुन । ‘जिएआइए बिएच ३ नामक  ‘स्लीपिङ जायन्ट’ हाम्रो सूर्यको भन्दा लगभग ३३ गुणा बढी द्रव्यमान छ र यो अक्विला तारा मण्डलमा १,९२६ प्रकाश वर्ष टाढा अवस्थित छ, जसले यसलाई पृथ्वीको दोस्रो सबैभन्दा नजिकको ब्ल्याक होलको रूपमा लिन सकिन्छ,’ वैज्ञानिकहरूले भनेका छन् । सबैभन्दा नजिकको ब्ल्याक होल जिएआइए बिएच ३ हो, जुन लगभग १५०० प्रकाश वर्ष टाढा अवस्थित छ…
Read More
पृथ्वीको सतहभन्दा ७०० किलोमिटर तल भेटियो सबैभन्दा ठुलो महासागर

पृथ्वीको सतहभन्दा ७०० किलोमिटर तल भेटियो सबैभन्दा ठुलो महासागर

काठमाडौँ । पृथ्वीको सतह भन्दा ७०० किलोमिटर तल सबैभन्दा ठुलो महासागर अवस्थित रहेको वैज्ञानिकहरूले पत्ता लगाएका छन् । अमेरिकाको इलिनोइस राज्यका अनुसन्धानकर्ताहरूले यो पत्ता लगाएका हुन् । यसमा सबै महासागरको कुल पानीको तुलनामा तीन गुणा बढी पानी रहेको उनीहरूले बताएका छन् । पृथ्वीमा पानी कहाँबाट आयो भनेर खोजी गर्दा वैज्ञानिकहरूले यस महासागरको बारेमा पत्ता लगाएको रिपोर्टमा बताइएको छ । यो महासागर पृथ्वीको सतह मुनि निलो चट्टानमा लुकेको छ । खोज टोलीका वैज्ञानिक स्टिभ ज्याकबसनले चट्टान स्पन्ज जस्तै छ जसले पानीलाई अवशोषित गरिरहने बताए । २ हजार सिस्मोमिटरबाट ५ सय भूकम्पको अध्ययन गरी यो महासागर पत्ता लागेको हो । जब पृथ्वी…
Read More
जनावरले होइन, बरु मान्छेले जनावरलाई दुई गुना बढी भाइरस सार्छन्  : अध्ययन

जनावरले होइन, बरु मान्छेले जनावरलाई दुई गुना बढी भाइरस सार्छन् : अध्ययन

काठमाडौँ, १७ चैत । मानिसमा धेरै घातक र घातक रोगहरू पशुबाट आएको भनिन्छ।  भाइरस जनावरबाट मानिसमा सर्छ भनिँदै आएको छ। उदाहरणका लागि एड्सका लागि जिम्मेवार भाइरस चिम्पान्जीबाट मानिसमा आएको हो। त्यस्तै, कोभिड–१९ को महामारी चमेरोबाट मानिसमा सरेको भनिएको छ । तर यो सिक्काको एउटा पाटो मात्र हो । मानिस यस मामिलामा जनावरभन्दा धेरै अगाडि रहेका छन् । एउटा नयाँ अध्ययनले जनावरमा भाइरस फैलाउनमा मानिस दोब्बर अगाडि रहेको देखाएको छ । अन्वेषकहरूले सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध भाइरल जिनोमको अनुक्रम विश्लेषण गरे र पत्ता यो लगाए कि मानिसहरूले जनावरहरूमा भाइरस सार्न सक्छन्, त्यो पनि सङ्ख्याको दोब्बर हुने गरी अर्थात् जनावरबाट मानिसमा सर्ने भाइरसको सङ्ख्या…
Read More
साउदी अरबको मस्जिदमा रोबर्टले पढाउने थाल्यो ११ भाषामा इस्लामको ज्ञान

साउदी अरबको मस्जिदमा रोबर्टले पढाउने थाल्यो ११ भाषामा इस्लामको ज्ञान

रियाद, १८ चैत । साउदी अरबको एक चर्चित मस्जिदमा अब रोबर्टले जानकारी दिने कार्य सुरु गरेको छ ।  आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) प्रयोग भएको रोवर्ट  साउदी अरेबियाको ग्रान्ड मस्जिदमा प्रयोग भइरहेको हो । यस मस्जिदका धेरै ठाउँमा रोबोट जडान गरिएको छ, जसले रमजान महिनामा मस्जिदमा आउने भक्तजनको अनुभवमा सुधार गरिरहेको छ ।  रोबोटमा ठुलो स्क्रिन टच एलसिडी जडान गरिएको छ, जसमार्फत ११ भाषामा आधुनिक इस्लामका बारेमा जानकारी दिइने गरिएको छ । यसमार्फत सम्पूर्ण मस्जिदलाई एकै साथ कुनै पनि जानकारी दिन सकिन्छ। गल्फ न्युजका अनुसार यी रोबोटको माध्यमबाट मस्जिद पुग्ने व्यक्तिले इस्लामसँग सम्बन्धित कुनै पनि प्रश्न सोध्न सक्छन्। यस मेसिन मार्फत धर्मगुरुहरूलाई…
Read More
चीनमा बनाइयो पहिलो हाइड्रोजन ट्रेन, जसको भयो सफल परीक्षण

चीनमा बनाइयो पहिलो हाइड्रोजन ट्रेन, जसको भयो सफल परीक्षण

बेइजिङ, १३ चैत । चीनले हाइड्रोजनबाट चल्ने पहिलो ट्रेनको सफल परीक्षण गरेको छ ।  घरेलु रूपमा विकसित गरिएको यो प्रविधि गत हप्ता बिहीबार परीक्षण गरिएको थियो। विश्व नै वायु प्रदूषणको समस्यासँग लडिरहेको बेलामा चीनमा निर्मित हाइड्रोजनबाट चल्ने रेल स्वच्छ सहरी यातायातका लागि महत्त्वपूर्ण कदम साबित हुन सक्ने जनाइएको छ । ट्रेन हाइड्रोजन ऊर्जा प्रोपल्सन प्रणालीमा चल्छ, जसले परीक्षण डेटा अनुसार प्रति किलोमिटर मात्र ५ किलोवाट घण्टाको औसत ऊर्जा खपत गर्दछ। ऊर्जा दक्षताको हिसाबले यो धेरै राम्रो सङ्ख्या हो। सीजीटीएनका अनुसार हाइड्रोजनबाट चल्ने ट्रेनको यो परीक्षण बिहीबार बिहान जिलिन प्रान्तको चाङचुनमा भएको थियो। यो प्रविधि सीआरआरसी चाङचुन रेलवे गाडीले विकास गरेको…
Read More
अमेरिकामा जीवित बिरामीमाथि सुँगुरको मिर्गौला प्रत्यारोपण

अमेरिकामा जीवित बिरामीमाथि सुँगुरको मिर्गौला प्रत्यारोपण

न्युयोर्क, १२ चैत । अमेरिकामा एक जीवित बिरामी माथि सुँगुरको मृगौंला प्रत्यारोपण गरिएको छ ।   म्यासुचेटस  जनरल अस्पताल (एमजीएच) मा मिर्गौला रोगबाट पीडित ६२ वर्षीय एक व्यक्ति माथि सुँगुरको मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेका हुन ।  उनीहरूलाई सो मृगौंला प्रत्यारोपण गर्नका लागि चार घण्टाको शल्यक्रिया समय लागेको थियो। सो अस्पतालको विज्ञप्ति अनुसार ‘बिरामीहरूलाई थप सजिलैसँग उपलब्ध अङ्गहरू उपलब्ध गराउने प्रयासमा यो प्रक्रिया एउटा प्रमुख कोसे ढुङ्गा हो।’ अङ्गको अभाव विश्वभरि एक पुरानो समस्या हो र बोस्टनका अस्पतालमा मात्र मिर्गौला प्रत्यारोपणको लागि प्रतीक्षा सूचीमा १४ सय भन्दा बढी बिरामीहरू रहेका छन् । शल्यक्रिया गर्ने टोलीका सदस्य डा तात्सुओ कावाईले भने, ‘हाम्रो आशा…
Read More
मस्कले मस्तिष्कमा चिप हालेका व्यक्तिले चेस खेल्न थाले

मस्कले मस्तिष्कमा चिप हालेका व्यक्तिले चेस खेल्न थाले

न्युयोर्क, ११ चैत । एलन मस्कको कम्पनी न्यूरालिङ्कले ठुलो सफलता हासिल गरेको छ ।  न्यूरालिङ्कले मस्तिष्क कम्प्युटर इन्टरफेस प्रविधिमा आफ्नो उपलब्धिसँगै मानव जीवनमा नयाँ आशा ल्याएको छ। वास्तवमा न्युरालिंक मार्च २३ मा एक भिडियो साझा गरेको छ। यो भिडियोमा एक पक्षाघाती व्यक्तिले कम्प्युटरको कर्सरबाट आफ्ना विचारहरूसँग चेस खेलिरहेको देखाइएको छ। भिडियोमा ती व्यक्तिले आफ्नो नाम नोल्यान्ड अर्बाग खुलाएका छन् । अर्बागको हालको उमेर २९ वर्ष हो । नोल्यान्ड अर्बाग मानसिक रूपमा पूर्ण रूपमा फिट छन् तर उनको काँधको तल्लो भाग पूर्ण रूपमा निर्जीव भएको छ। सेयर गरिएको भिडियोमा अर्बागले कम्प्युटरको कर्सरलाई पूर्णतया दिमागले कन्ट्रोल गरेको भन्दै सुनिन सकिन्छ । व्यक्तिले…
Read More
अफ्रिकामा भूकम्पको सबैभन्दा पुरानो प्रमाण फेला पर्‍यो, भेटियो ३.३ अर्ब वर्ष पुरानो भूकम्पीय चट्टान

अफ्रिकामा भूकम्पको सबैभन्दा पुरानो प्रमाण फेला पर्‍यो, भेटियो ३.३ अर्ब वर्ष पुरानो भूकम्पीय चट्टान

काठमाडौँ, ६ चैत । भू–वैज्ञानिकहरूले अफ्रिकाको ३.३ अर्ब वर्ष पुरानो चट्टानमा विश्वकै सबैभन्दा पुरानो भूकम्पको जानकारी पाएका छन् । वैज्ञानिकहरूले यी चट्टानहरूबाट प्लेट टेक्टोनिक्सको प्रारम्भिक प्रमाण फेला पारेका छन्। यस खोजमा पृथ्वीको क्रस्टलाई ठुला प्लेटहरूमा विभाजित भएको जानकारी प्राप्त भएको छ, जुन आवरणमा चिप्लिरहेको छ। यी चट्टानहरूले जीवन पहिलो पटक विकसित हुँदा अवस्था कस्तो हुने थियो भनेर बुझ्न पनि सजिलो बनाएको छ। दक्षिणी अफ्रिकाको जटिल भू–वैज्ञानिक संरचना ‘बार्बर्टन ग्रीनस्टोन बेल्ट’ को अनुसन्धानपछि भू वैज्ञानिकहरूले यो खोज गरेका हुन्। फेब्रुअरी २७ मा जर्नल जियोलोजीमा प्रकाशित नयाँ अध्ययनका अनुसार वैज्ञानिकहरूले यी चट्टानहरू न्यूजील्याण्डका युवा चट्टानहरूसँग मिल्दोजुल्दो रहेको महसुस गरे। न्युजिल्याण्डको हिकुरंगी सबडक्सन…
Read More
५० वर्ष पछि सबैभन्दा लामो सुर्यग्रहण यस पटक

५० वर्ष पछि सबैभन्दा लामो सुर्यग्रहण यस पटक

काठमाडौँ, ६ चैत । अप्रिल ८ मा हुन लागेको सूर्य ग्रहण धेरै हिसाबले विशेष हुने भएको छ । एक रिपोर्टका अनुसार यो सूर्य ग्रहण विगत ५० वर्षको सबैभन्दा लामो कुल सूर्य ग्रहण हुनेछ ।  यस समयमा चन्द्रमाले सूर्यको सम्पूर्ण डिस्क कभर गर्नेछ र दिनमा अँध्यारो हुनेछ। ग्रहण हुनुभन्दा एक दिन अगाडि चन्द्रमा पृथ्वीको सबैभन्दा नजिकको बिन्दुमा आउनेछ र दुई बिचको दूरी मात्र ३ लाख ६० हजार किलोमिटर हुनेछ । ग्रहणको दिन सूर्यबाट पृथ्वी र चन्द्रमाको औसत दूरी करिब १५ करोड किलोमिटर हुनेछ । जसका कारण कुल सूर्य ग्रहण करिब ७.५ मिनेटसम्म रहनेछ । यो आफैमा दुर्लभ घटना हो। यसअघि सन्…
Read More
अमेरिकी अन्तरिक्ष ट्राभल कम्पनीले अन्तरिक्षमा डिनर खुवाउने

अमेरिकी अन्तरिक्ष ट्राभल कम्पनीले अन्तरिक्षमा डिनर खुवाउने

न्युयोर्क, ५ चैत । अमेरिकाको स्पेस ट्राभल कम्पनी स्पेस वीआईपीले चाँडै अन्तरिक्षमा डिनरको अनुभव दिने भएको छ।  कम्पनीले ६ घण्टाको हाई टेक स्पेस बेलुन यात्राको नेतृत्व गर्न मिशेलिन स्टार रेस्टुरेन्टबाट डच शेफ रासमुस मुंकलाई काममा लिएको छ। यस यात्राका लागि ६ जनालाई छनोट गरिनेछ, जसलाई पृथ्वीको वायुमण्डलको ९९ प्रतिशतभन्दा माथिको डिनर दिइनेछ। यसका लागि टिकटको मूल्य करिब ४.१० करोड रुपैयाँ हुनेछ । यो ६ घण्टाको यात्रा अर्को वर्ष सुरु हुनेछ। यस यात्राका लागि स्पेस वीआईपी कम्पनीले स्पेस पर्स्पेक्टिभ कम्पनीको स्पेसशिप नेप्च्युन प्रयोग गर्नेछ। यसले फ्लोरिडाको केनेडी स्पेस सेन्टरबाट आफ्नो पहिलो उडान गर्नेछ। ब्लुमबर्ग रिपोर्टका अनुसार स्पेस बेलुन समुन्द्र सतहबाट १…
Read More
Home
ताजा अपडेट
ट्रेन्डिङ
Search