मैले काशी लिन नसकेकोमा क्षमा प्रार्थी छु बाउजु !

* वाशिष्ठ

मैले महासङ्घ नामको कार्यालयमा गएर दुवाललाई अस्पतालमा कुरेका छौँ इच्छा हुनेले भेटघाट गर्दा हुन्छ  भनेर जानकारी गरेपछि प्रा.डा. जीवेन्द्रदेव गिरी र यशोदा अधिकारी आएर भेटेर जानु भयो । एक हप्ता मोडेल अस्पतालमा राखेर साँच्चै हामीले चिताबाट घर ल्याएका हो शब्द तितो भए पनि मैले लेखे । शरीरको कुनै भाग सद्दे छ भन्दैनन् डक्टर शाव । क्यान्सरको सङ्केत सम्म दिन्छन् । नआत्तिएर भयो धन्न केही रहेनछ । अहिले स्वास्थ्य लाभ गरिरहनु भएको छ । कसैलाई दुवालको योगदानको चर्चा गर्न मन लागे गरे हुन्छ भेट गर्न मन लागे भेटे हुन्छ ।

बिचमा म बहकिए कता गए गर्न खोजेको अर्के हो । मृत्यु संस्कार सुधारको कुरा ।  सुधार गरौँ । तर हामीलाई गलत भाष्य पढाएर पश्चिमाको शैली अपनाएर हाम्रो आर्यन संस्कृति सकेर भित्रभित्रै क्रिश्चियनको प्रभाव बढ्दै गएको अवस्था छ । मृत्यु संस्कार रुपान्तरणकाे नाममा क्रिश्चियन भित्र्याउनु भन्दा रूढ भए पनि हाम्रो पिण्डले आत्म शान्ति हुन्छ, गर्नेलाई गर्न दिऔँ । त्यो संस्कृति हो, जनविश्वास त्यही छ भने त्यो जबरजस्त नतोडौँ ।  भाइ वासुदेवले मेरो घरको गर्ने भएकाले आफू शुद्ध हुन म काशी गएर पितृलाई तार्न नपाएको ऋण तार्न मत पशुपति नाथ तिर गए ।  पिण्डको कुरामा म अभ्यस्त छैन माइल बुवाले गरी आएकाले मैले दिन परेन । त्यसैले मलाई पनि पिण्ड दिए मात्रै तर्छन् भन्नेमा विश्वास छैन । तर पिण्ड नदिए पितृ तरेनन् भन्नेलाई गर्न दिऔँ ।  किन नकारात्मक रूपमा अरूको आस्थालाई प्रहार गर्ने ?

माथि सँगै भेट हुने रहिछ भने यो वर्षबाट कुलगुरु रामशरण उपाध्याय पनि आएका छन् । माथि त राम्रै बस्ती होला । कहिलेकाहीँ त लाग्छ स्वास्थ्य गाह्रो भएको समयमा मलाई पनि छिटै लैजाऊ भन्ने मन । तर मेरो सपना छ बाउजु । समाजमा केही गरौँ । मैले चितामा जलेका पिताको सिर माथि कुनै दाग लाउने छैन र आजसम्म कुनै कुकर्म गरेको छैन । आजको हजुरको चतुर्थी तिथिको दिनको यही सम्झनामा र हजुरका समकक्षी हरूमा सम्झेर श्रद्धाञ्जली दिए । हजुरको समकालीन दिदी ललितपुर जान पाएको छैन । हाम्री फुपूको जहान ललितपुर जान पाएको छैन त्यो पालो साइँला बाजेको माइली आमा र कान्सा बाउजुको चौदसी तिथिका दिन मिलाउँला भनेको छु ।

 अर्को कुरो तपाइले छोरालाई पण्डित बनाउने भन्ने थियो । कर्मकाण्ड गर्ने पण्डित नभए पनि आम्नु भाषा संस्कृतिको देशको भाषा साहित्यको पण्डित भएको छु । आखिर जसरी पनि हुनु पर्ने पण्डित त हो । भौति लामु भयो माजमा दुवालकन बाबु जत्तिकै मानेर जोडेको छौँ ।

सारमा आम्नु संस्कृतिलाई मान्दा अरूले रुढी भनेर अवहेलना गर्दा राम्रै संस्कार पनि हटेर जाने भएकाले रूढै अनावश्यक छ भने अलि सुधार गरौँ । तर हाम्रो संस्कार रुढीका नाममा प्रगतिवादीका नाममा आफ्नो संस्कार त्यागेर  पश्चिमा क्रिश्चियन भने नबनौँ ।